Page images
PDF
EPUB
[ocr errors]

:

» Præter subsidia , quæ modo memoravi, uti mihi contigit, in prima lib. I de Clementia parte, collatione Codicis Bibliothecæ Amplonianæ ad Portam Cæli , Erfurtensis , a Viro doctiss. et mihi per plures annos amicissimo Matthiæ, Profess. dirig. Gymnasii Leiningo-Grünstadiensis diligentissime confecta et mecum communicata. Codex ille membranaceus, seculi XII ut videtur, necdum ab ullo editorum usurpatus, scriptus est literis minusculis solitariis, s. minutis, non cursivis. Literæ majusculæ initio periodorum sunt partim capitales , partim (et plurimæ ) unciales. Constat 110 foliis , s. potius 219 pp. form. quat. Continentur eo Epistolæ Senecæ LII priores : de Clementia I, cap. 1-18 incl. : Epistolæ Pauli Apostoli ad Senecam : tandem Epitaphium et excerpta. Sedulo et cum cura scriptus est. Ab alia manu adscripta leguntur : H. dei gra Rex Anglie dns Hyberný | dux Normant et Aquitang Comes Andon | D: lto in Xpo Fratri Virico. Hanc codicis descriptionem amico laudato debeo, qui et e literarum forma et e verbis adscriptis colligit, esse fætum seculi XII. Lectiones sane non contemnendas continet. Majorem tamen messem e libris criticis nacturum sperans (quandoquidem per centum annos et quod excurrit, post Jo. Frid. Gronovium præterlapsos, multos viros doctos sciebam Senecæ operam suam navasse), multum temporis iis evolvendis et excutiendis insumsi, suppetias mihi afferente Juvene humaniss. J. G. Brandesio, Hamburgensi, qui literarum bonarum causa tum Gottingæ commorabatur. Enimvero parum auxilii mihi attulerunt. Nam si a Viris , dum in vivis essent , doctissimis et ingeniosissimis , J. M. Heusingero , et Trillero, altero Isenacensis Gymnasii directore , altero Profess. Vitebergens. , discesseris, vix unum alterumve

[ocr errors]
[ocr errors]

deprehendi , qui operam suam criticam cum cura et successu in hisce operibus emendandis posuisset. In quorum emendationibus adhibendis hoc sequutus sum consilium ut bona , quæ attulissent , vel in textum immitterem, vel in margine subnotarem, judicio meo qualicunque apposito, alia prorsus silentio transmitterem , alia quamvis rejicula speciminis loco allinerem. Præter editiones jam laudatas contendi

quoque
Basileensem

ар.

Jo. Hervagium Desid. Erasmi, quæ emendatior prodiit MDXXXVII. fol.,

. qua Gronovius non usus est, quippe qui multo priorem anni MDXV contendit. Nonnullis locis manifesto corruptis medelam alias frustra quæsitam , dummodo levi duclu fieri id posset , conjectando adhibendam malui , quam lectionem salebrosam relinquere ; in margine tamen lectione , quam ejeci , subnotata , causaque mutationis adjuncta. Modeste quidem hac libertate editoris, de qua nondum lis ad liquidum deducta esse videtur , usus sum. Inprimis vero interpunctionem, quam editori magis liberam esse, potissimum in Seneca , constat, ita temperavi, ut non solum lectio commodior et utilior reddita esse , sed ipse quoque auctor plus semel erroris crimine, quo premebatur , absolutus videatur.

» Quod in enarratione Philosophi virorum laude mea majorum, qui ante me Senecam expoliverunt, inprimis Lipsii et Gronovii vestigiis insistere , et eorum doctrina atque acumine uti placuit , id vero nulla mihi excusatione opus esse videtur. Etenim tantum absum , ut virorum vere clarorum merita de Seneca parvi faciam , aut de fama eorum detraham , quippe quibus ex inferis nulla refellendi et coarguendi obtrectatores conceditur opportunitas, ut nihil antiquius et sanctius habeam studio , reliquias eorum doctas, a veritate tamen et utilitate

[ocr errors]
[ocr errors]
[ocr errors]

commendatas , quamvis tenuiores interim ad nostrorum temporum lucem , sedulo colligendi, et prout consilii mei rationibus conveniret, cum meis apte conjungendi : quominus et hac immortalitatis humanæ parte , ut vel nomine nostro non commemorato facta dictave nostra bona æternentur , spoliati vel oblivione sepeliantur , vel invidia obruantur. Attamen sæpissime eos quoque honoris causa nominavi , a quibus me in enarrando Philosopho adjutum intellexeram. Auxilio eorum in argumentis conficiendis propter easdem rationes usus sum , inprimis Lipsii. Adjeci deinde iis adumbrationem quamdam literaturæ fontiumve, unde vel occasionem scribendi, vel unum alterumve ex locis pertractatis, hausisse videri potest Seneca. In qua tamen non id agendum esse putavi , ut materia velut cum pulvisculo conversa, copiam et ubertatem affectarem, sed nonnisi strictim appositis præcipuis, quæ ejusdem argumenti usque ad Senecam nobis innotuerunt, vestigia atque lineamenta ostenderem , quæ , si cui vacet, utiliter contendere , atque adeo proferre et exornare licebit. Nam me non latet , multa addi adhuc posse : ut , ad Consolationes vel e Cicerone , ad quem præclara illa epistola Serv. Sulpicii exstat , ad Div. IV, 5 : ad librum de Vita beata libri ejusdem inscriptionis Augustini, Ambrosii , Lactantii : quamquam hæc additamenta ad tempora post Senecam spectant , ideoque a nostro consilio aliena sunt.

» Haud paulo minorem commoditatem iis , qui Seneca vel legendo vel laudando uti velint , primus attulisse mihi videor, textu distinctionibus quas paragraphos vocant, margini appositis, consignato. »

(Scribebat, Idibus April. 1797.) His pauca subjiciemus ex præfatione IV vol. (quo libri

(C

de Beneficiis, Epigrammata super exsilio et Ludus de morte Claudii Cæsaris continentur), in qua exponit quæ et quomodo nova et insperala sibi occurrerint auxilia.

Quum Fesslerus Vir S. V., de patriis literis expoliendis ornandisque et de philosophia excolenda meritissimus, decennio ultimo sæculi præterlapsi consilium Senecæ philosophi operum , quæ restant, omnium critice edendorum et observationibus cum aliorum tum suis illustrandorum prudenter iniisset, et vero probe intellexisset, multos adhuc codices manuscriptos in bibliothecis latere nondum collatos ; nihil antiquius potiusque habuit, quam ut subsidia sibi illa conciliaret , nullis parcens impensis laboribusque , nomen suum et auxilium libenter cum eo communicante Kornio, librario Wratislav. honestissimo. Nec bonus eventus votis defuit : nam præclaram Lectionum variantium sibi comparavit copiam e codicibus manuscriptis nondum a criticis ad Senecæ opera pleraque emendatius præstanda admotis , qui in Ambrosiana bibliotheca

quæ

Mediolani est, Vindobonæ , Argentorati , Bernæ, Altdorfii , Erfordiæ, Helmstadii , Erlangæ et Guelferbyti asservantur. Moliebatur autem hæc Vir egregius eo ipso fere tempore, quo nostra editio parari et in lucem prodire cæpit.

» Nemo non facile intelliget , vel me non profitente , quam sæpe his proximis quatuor voluminibus (quibus continentur omnia Senecæ opera , præter Quæstiones Naturales) profligandis occupatus et interdum haud parum vexatus optaverim , ut , quamvis Recognitionem non Recensionem textus quem vocant paranti , mihi tamen tam felici esse liceret , ut subsidia isthæc Viri S. V. egregia vel leviter inspicere, ubi copiæ meæ tacerent, identidem possem. Sed quandoquidem hac fortuna uti non licuit,

[ocr errors]
[ocr errors]

strenue telam quo consilio exorsus eram detexere perrexi, quum,

hoc volumine tantum non toto confecto, ecce, nec opinato, literæ a Librariæ, quam modo cum laude meritissima nominavi , præfectis honestissimis mitterentur, sibi adeoque mihi nunciantes concessum iri , nisi aliud suaderem , libertatem plenissimam ista subsidia a Viro præstantissimo summo labore et egregia cura collecta ita in usum nostrum convertendi , ut omnium quæ hactenus sæpe nuncupavissem votorum compos fierem. Quo quantoque gaudio tum perfusus sim , quot quantasque gratias tum his præfectis honestissimis egerim, dicere nihil attinet. Quid multa ? Præfecti Librariæ Weidmannianæ emerunt illa subsidia mihique submiserunt

, quorum uberiorem descriptionem Volumini sexto et ei ultimo Operum Senecæ Philosophi destinavi, adjunctis tum corrigendis et emendandis , tum indicibus.

» Sed ne in illo quidem thesauro sumtibus suis acquirendo operæ et studio suo in Senecæ quæ restant opera philosophica modum fieri voluit Librariæ præfectura. Etenim quum e literis Fessleri S. V. rescivisset , ejus amicos Romanos et Florentinos id operis imponi sibi passos esse , honorarii , quod vocant, parte haud spernenda jam accepta , ut codd. mss. Opp. Senecæ , qui Romæ et Florentiæ asserventur, accurate contendendis in meritorum de Senecæ Opp. emendatius edendis societatem venirent , quorum alter , Abbas Santolonius , collatis nonnullis codd. mss. epistolas Senecæ complectentibus et custodia Bibliothecæ vaticanæ deposita Romaque relicta, fasciculum Lectionum istarum variantium amico cuidam Romano commiserit, alter, Bandinius , Bibliothecæ Florentinæ custos meritissimus , relicto haud dubie etiam fasciculo Lectionum variantium e codd. mss. Opp. Senecæ

[ocr errors]
[ocr errors]

e

« PreviousContinue »